فرآیند شیمی ایرانیان تولید کننده مواد اولیه آرایشی وبهداشتی
سرگذشت ویتامینها
  تاریخ ثبت :  6/27/2012
  دسته بندی :
 تعداد بازدید:944
 
 

 

 

سرگذشت ویتامین

 

«دكتر كاسیمیر فانك» در سال ۱۹۱۲ این ماده حیاتى را كشف كرد و نام آن را ویتامین گذاشت. البته قبل از این كه این بیوشیمیست لهستانى موفق به كشف ویتامین شود، پزشكان به درمان برخى از بیمارى هایى كه ریشه در كمبود ویتامین داشت مى پرداختند به طور مثال سال ها قبل بقراط براى درمان شب كورى خوردن جگر گاو را مفید دانسته بود و یا دكتر «تاكاكى» ژاپنى براى درمان بیمارى بربرى جاشویان كشتى هاى ژاپنى از رژیم جو، ماهى و سبزیجات استفاده مى كرد. با این حال اولین كسى كه پى به راز ویتامین برد «دكتر فانك» بود. در آن زمان او چهار ویتامین را كشف كرد؛ ویتامین ضدبربرى، ویتامین ضدپلاگرا، ویتامین ضداسقربوت و ویتامین ضدنرمى استخوان، این كشف نقطه عطفى در تاریخ پزشكى شد. امروز ما انواع زیادى از ویتامین ها را مى شناسیم كه مهمترین آنها ویتامین هاى A، B، C، D و E است كه هر كدام از آنها به چند دسته تقسیم مى شوند.
ویتامین A :
ویتامین A در كبد ذخیره مى شود و از مهمترین عارضه هاى كمبود این ویتامین بروز ناراحتى هاى چشمى است، البته اثرات دیگرى مانند مختل شدن فعالیت هاى غده تیروئید، ایجاد سنگ كلیه، فساد نسوج عصبى و غیره را نیز به دنبال دارد. ویتامین A به وسیله خوردن هویج، اسفناج، كلم فرنگى، سفیده تخم مرغ، كاهو، هلو، گیلاس، روغن ماهى، روغن بادام، روغن زیتون و شیر تأمین مى شود.
ویتامین D:
یكى از بیمارى هاى شایع به خصوص در میان دختران كشور ما بیمارى هایى مانند نرمى استخوان و راشیتیسم است كه به علت كمبود ویتامین D به وجود مى آید، زیرا ویتامین D مورد نیاز بدن انسان از طریق نور خورشید و روغن ماهى تأمین مى شود و از آنجا كه به خصوص دخترها به دلیل نوع پوشش، كمتر از نور خورشید استفاده مى كنند بیشتر در معرض ابتلا به این بیمارى ها هستند. این بیمارى در كشور انگلستان به دلیل ابرآلود بودن آسمان در بیشتر روزهاى سال و در هند و ایتالیا به دلیل فقر غذایى رواج دارد. اما در برخى از سرزمین ها مانند سرزمین اسكیموها با وجود كمبود نور خورشید و زندگى مردم آن سرزمین در خانه هاى بى نورو تاریك این بیمارى مشاهده نمى شود زیرا مردم آنجا با توجه به نوع تغذیه به مقدار كافى از این ویتامین استفاده مى كنند. در اروپا كمبود ویتامین D به كمك نور مصنوعى كه حاوى نور مافوق بنفش است معالجه مى شود. قرص هاى ویتامین D مصنوعى نیز وجود دارد اما مصرف زیاد این قرص ها خطرناك است و باعث تغییر شكل تركیب استخوان ها و رسوب آهك در دندان ها و استخوان ها مى شود. این ویتامین در خوراكى هایى مانند ماهى ساردین، ماهى آزاد، جگر سیاه و گردو و نخود و لوبیا هست اما بهترین راه تأمین آن گرفتن حمام آفتاب و خوردن ماهى و روغن ماهى است.
ویتامین K:
دكتر هـ.دام در كپنهاگ در سال ۱۹۳۵ موفق به كشف این ویتامین شد. حرف K تلخیص شده اصطلاح دانماركى «فاكتور انعقاد خون» است. ویتامین Kدر اسفناج، جعفرى، كلم و تا حدودى در شیر و گوجه فرنگى و جگر سیاه وجود دارد. ویتامین K براى جلوگیرى از خونریزى ها، بیماران مبتلا به یرقان و هموفیلى مفید است اما مصرف آن باید تحت نظر پزشك متخصص باشد، در غیر این صورت مصرف زیاد آن ممكن است باعث بروز سكته مغزى در فرد شود.
ویتامین C:
قرن ها بیمارى اسقربوت بین ملاحان و كاشفان سرزمین هاى ناشناخته شایع بود و كسى علت آن را نمى دانست. این بیمارى باعث خونریزى لثه وحتى سایر قسمت هاى بدن مى شد تا این كه بالاخره پزشكان كشف كردند سبزیجات، لیموترش، نارنگى و پرتقال معالج این بیمارى است. شاید باور نكنید اما كافى است فردى فقط به مدت ۴ الى ۸ هفته غذایى كه فاقد ویتامین C است مصرف كند تا خیلى سریع به عارضه مبتلا شود!
اولین مشخصه هاى این بیمارى، پریدگى رنگ و سستى و بى حالى است و بعد در لثه و یا پوست در اثرجراحات مختصر، خونریزى هاى شدیدى بروز مى كند و اگر به موقع معالجه نشود باعث كم خونى شده و ممكن است فرد دچار امراض ریوى شود، حتى در برخى مواقع منجر به مرگ افراد مى شود؛ در افراد مسن كمبود این ویتامین باعث بى حوصلگى، بدخلقى و احساس خستگى مفرط و بى میلى به كار مى شود. این ویتامین در مجاورت مس از بین مى رود بنابراین خوراكى ها و غذاهاى حاوى ویتامین C مانند آب پرتقال را هرگز در ظروف مسین نریزید. پاستوریزاسیون شیر یا نگهداشتن آن به مدت طولانى باعث از دست رفتن ویتامین C شیر مى شود. براى تأمین این ویتامین تا مى توانید گریپ فروت، مركبات، كلم، اسفناج، توت فرنگى و مویز سیاه بخورید. مصرف زیاد ویتامین C برخلاف ویتامین D عوارض نامطلوبى ندارد، زیرا این ویتامین در بدن نمى ماند و با ادرار دفع مى شود.
سایر ویتامین ها:
تا اینجا فقط در مورد ویتامین هاى معروف و شناخته شده در میان مردم صحبت كردیم، اما با پیشرفت علم پزشكى ویتامین هاى جدیدى كشف شده و مى شود. از مهمترین ویتامین هایى كه تاكنون كشف شده اند، بیوتین (ویتامین H)، ویتامین F، ویتامین P كولین و اینوزیتول و استرپرگنین هستند. بیوتین براى اعصاب مفید است و به راحتى با خوردن جوانه گندم، جگر و گندم تأمین مى شود. ویتامین F كه براى پوست مفید و اغلب در وازلین هاى مربوط به وسایل آرایشى خانم ها وجود دارد. ویتامین P یا اسیدنیكوتونیك یا نیاسین در كبد ذخیره مى شود و در تمام نسوج بدن وجود دارد. این ویتامین از طریق خوردن قلوه، سبزیجات و میوه ها و بادام زمینى و مخمر جو تأمین مى شود. ویتامین P كه براى استحكام جدار موئین رگ ها لازم است نیز در تمشك و مركبات یافت مى شود.